Chỉ Số IP Trên Quạt Trần Là Gì? Khi Nào Cần Quạt Chống Ẩm

Khi xem thông số một chiếc quạt, nhiều người bắt gặp ký hiệu IP44, IP53 hay IP55 mà không rõ nó nói lên điều gì. Có người nghĩ con số càng cao thì quạt càng tốt, có người lại cho rằng quạt có IP là lắp ngoài trời được. Thực tế không hẳn như vậy. Hiểu đúng chỉ số IP quạt trần giúp bạn biết khi nào cần quan tâm tới nó, khi nào không, và tránh lắp nhầm quạt vào chỗ ẩm ướt. Đây cũng là một trong những thông số nên hỏi rõ khi mua quạt trần chính hãng.

IP Là Gì?

IP là viết tắt của Ingress Protection, tạm hiểu là mức độ bảo vệ của vỏ thiết bị trước sự xâm nhập của vật rắn và nước. Cách ghi này theo tiêu chuẩn quốc tế IEC 60529, ở Việt Nam có tiêu chuẩn TCVN tương đương. Ký hiệu luôn gồm hai chữ số đi sau chữ IP.

Chữ số thứ nhất, từ 0 đến 6, nói về khả năng chống vật rắn và bụi. Số 4 nghĩa là ngăn được vật có kích thước từ khoảng 1 mm trở lên, như đầu dây điện hay ốc vít nhỏ. Số 5 là chống bụi ở mức bụi lọt vào không đủ làm thiết bị hoạt động sai. Số 6 là kín bụi hoàn toàn.

Chữ số thứ hai, từ 0 đến 8, nói về khả năng chống nước. Số 3 là chịu được nước phun dạng mưa nghiêng tới khoảng 60 độ so với phương thẳng đứng. Số 4 là chịu được nước bắn tóe từ mọi hướng. Số 5 là chịu được tia nước phun. Các mức cao hơn dành cho thiết bị phải chịu tia nước mạnh hoặc ngâm nước.

Đọc Đúng IP44 Và IP53

Lấy ví dụ dòng quạt trần công nghiệp YJ665B đang bán tại Quạt Trần Italia. Các bản sải cánh từ 2,5 m đến 4,9 m được công bố IP44, còn các bản lớn 5,3 m, 6,1 m và 7,3 m là IP53. Nhìn qua thì IP53 có vẻ "cao hơn", nhưng đọc kỹ sẽ thấy khác: IP53 chống bụi tốt hơn (số 5 so với số 4), còn khả năng chống nước lại thấp hơn một bậc (số 3 so với số 4). Nói cách khác, không thể so hai chỉ số IP bằng cách nhìn con số lớn hay nhỏ, mà phải tách riêng từng chữ số theo nhu cầu.

Với nhà xưởng nhiều bụi, chữ số đầu quan trọng hơn. Với khu vực ẩm, có nước bắn, chữ số thứ hai mới là thứ cần nhìn.

Quạt Trong Nhà Có Cần Chỉ Số IP Quạt Trần Không?

Phần lớn quạt trần dân dụng được thiết kế để dùng trong nhà, nơi khô ráo, có mái và trần che chắn. Ở phòng khách, phòng ngủ, phòng làm việc, chỉ số IP gần như không phải là tiêu chí lựa chọn. Thứ quan trọng hơn là động cơ, sải cánh, độ êm và chất lượng lắp đặt điện.

Ngay cả mùa nồm ẩm miền Bắc, khi trần và tường đọng hơi nước, quạt trong nhà vẫn hoạt động bình thường nếu đường điện được đi đúng kỹ thuật, mối nối kín và có aptomat chống giật. Những chi tiết cần kiểm tra để tránh rò điện vào mùa ẩm được nói kỹ trong bài chọn quạt trần đèn tránh rò điện, giật khi trời ẩm.

Khi Nào Thật Sự Cần Quan Tâm Đến IP?

Chỉ số IP trở nên quan trọng khi quạt được lắp ở nơi có thể bị nước hoặc hơi nước tác động trực tiếp. Hiên nhà, ban công có mái che nhưng vẫn bị mưa tạt khi gió lớn, khu bể bơi, nhà hàng sân vườn, khu tắm ngoài trời của resort, hay những căn bếp mở thông ra sân đều là ví dụ. Ở những nơi này, nên chọn quạt mà nhà sản xuất công bố rõ chỉ số chống nước, và vẫn phải đặt quạt ở vị trí được che chắn tốt nhất có thể.

Nếu dùng quạt trần dân dụng không công bố IP cho các khu bán ngoài trời, cần đặt sâu dưới phần mái, tránh hướng mưa tạt, và tắt quạt, ngắt điện khi có mưa bão. Những bước cụ thể khi thời tiết xấu có trong bài quạt trần mùa mưa bão. Với resort, bungalow có nhiều khoảng hiên mở, cách chọn vị trí và chất liệu cánh được nói trong bài quạt trần cho resort, bungalow.

Phòng Tắm, Nhà Vệ Sinh Có Lắp Quạt Trần Được Không?

Đây là câu hỏi hay gặp. Phòng tắm có hơi nước đậm đặc và nước bắn trực tiếp, không phải môi trường dành cho quạt trần dân dụng thông thường. Thứ phòng tắm cần là quạt hút thông gió chuyên dụng. Nếu phòng tắm rất rộng và muốn có quạt trần vì lý do thẩm mỹ, phải chọn sản phẩm được công bố phù hợp cho môi trường ẩm ướt và tuân theo quy định về khoảng cách an toàn điện trong phòng tắm.

Những Thứ Quan Trọng Hơn Con Số IP

Một chiếc quạt có chỉ số IP tốt nhưng lắp sai vẫn có thể gặp sự cố. Ngược lại, quạt trong nhà không công bố IP nhưng lắp đúng thì dùng bền nhiều năm. Với bất kỳ không gian nào, ba điều sau vẫn là nền tảng: đường dây cấp cho quạt đi trong ống, mối nối nằm trong hộp nối kín; có aptomat chống giật cho mạch quạt và đèn; móc treo bắt vào kết cấu chịu lực, không để nước thấm dọc ty treo vào thân quạt.

Khi mua, hãy hỏi người bán ba câu: quạt có công bố chỉ số IP không, nếu có thì là bao nhiêu, và nơi bạn định lắp có thuộc phạm vi sử dụng mà nhà sản xuất cho phép không. Một đơn vị bán hàng chính hãng sẽ trả lời rõ ràng thay vì nói chung chung là "quạt chống nước".

Tóm lại, chỉ số IP cho biết vỏ quạt chống bụi và nước tới mức nào, và phải đọc riêng từng chữ số chứ không so con số to nhỏ. Với quạt lắp trong nhà, đây không phải tiêu chí chính. Còn với hiên, ban công, sân vườn hay nhà xưởng nhiều bụi, nó là thông số đáng để hỏi kỹ trước khi mua.